คำอธิบายพอสังเขป

ยาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดใช้กับผิวหนัง ประกอบด้วยตัวยาสำคัญคือ

• เบทาเมทาโซน ชนิดใช้กับผิวหนัง (topical betamethasone) เป็นยาในกลุ่มคอร์ติโคสเตอรอยด์ (corticosteroids)หรืออาจเรียกสั้น ๆ ว่า สเตอรอยด์ หรือ สเตียรอยด์ อยู่ในรูปไดโพรพิโอเนตเอสเทอร์ (dipropionate ester) และวาเลอเรตเอสเทอร์ (valerate ester) เบทาเมทาโซน มีฤทธิ์ลดอาการอักเสบและการแพ้เช่น อาการระคายเคือง บวม แดง คัน

• เจนทาไมซิน เป็นยาปฏิชีวนะกลุ่มอะมิโนไกลโค ไซด์(aminoglycosides)ออกฤทธิ์ยับยั้งการสร้างโปรตีนของเชื้อแบคทีเรีย

ยาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดใช้กับผิวหนัง (betamethasone and gentamicin topical preparations) ใช้สำหรับรักษาโรคผิวหนังชนิดต่างๆ ต่อไปนี้ ที่มีหรือสงสัยว่ามีหรืออาจจะมีการติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วย เช่น

• ภาวะอักเสบของโรคผิวหนังที่เป็นแบบเฉียบพลันหรือเรื้อรังมีลักษณะเป็นผื่นแดงที่มีสาเหตุจากภูมิแพ้ (atopic eczema)
• โรคผื่นคัน (prurigo nodularis)
• โรคเรื้อนกวาง
• ไลเคนแพลนัส (lichen planus)
• ผิวหนังอักเสบเหตุรังแค (seborrhoeic dermatitis)
• ผิวหนังอักเสบจากการแพ้สัมผัส (contact dermatitis)
• แมลงกัดต่อย
• ผดผื่นคัน

ยาที่มีจำหน่าย ได้แก่

• ยาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดครีม (betamethasone and gentamicin cream)

ก่อนการใช้ยา

การแพ้ยา

โปรดแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านเคยมีอาการผิดปกติใดๆหรือมีประวัติการแพ้เบทาเมทาโซน หรือเจนทาไมซิน หรือ หรือ ยาในกลุ่มคอร์ติโคสเตอรอยด์ (corticosteroids) หรือ ยาในกลุ่มอะมิโนไกลโคไซด์ (aminoglycosides) ตัวอื่น ส่วนประกอบใด ๆ ในยานี้ รวมทั้งการมีประวัติเคยแพ้สารอื่น ๆ เช่น อาหาร, สารกันเสีย, สี เป็นต้น

อาหารและเครื่องดื่มที่ต้องระวัง

ท่านสามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติเว้นแต่ว่าแพทย์ได้แจ้งท่านเป็นอย่างอื่น

ตั้งครรภ์

รายการนี้จัดอยู่ในประเภท 'C' สำหรับสตรีมีครรภ์

จากการศึกษาในสัตว์พบว่ายาทำให้เกิดความผิดปกติต่อตัวอ่อนในครรภ์ แต่ไม่มีรายงานการศึกษาที่ควบคุมอย่างดีในมนุษย์ หรือ ไม่มีรายงานการศึกษาในมนุษย์และสัตว์ถึงผลของยาต่อตัวอ่อนหรือทารกในครรภ์ ดังนั้น ควรใช้ยานี้เมื่อมีการประเมินแล้วว่าจะเกิดประโยชน์มากกว่าความเสี่ยงในการเกิดความผิดปกติของทารกในครรภ์

• มีข้อมูลเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ที่แสดงถึงผลที่อาจเกิดขึ้นได้จากการใช้เจนทาไมซิน (gentamicin) ชนิดใช้ภายนอกในสตรีมีครรภ์ อย่างไรก็ตามเจนทาไมซิน ซึ่งอยู่ในเลือดมารดาสามารถผ่านรกได้ และอาจก่อให้เกิดพิษต่อตัวอ่อนได้
• ยากลุ่มคอร์ติโคสเตอรอยด์ ชนิดใช้กับผิวหนัง (topical corticosteroids) ไม่ก่อให้เกิดความผิดปกติต่อทารกในครรภ์ เมื่อใช้ยาอย่างเหมาะสม แต่จากการศึกษาในสัตว์ทดลองพบว่ายาก่อให้เกิดความผิดปกติต่อตัวอ่อน เมื่อใช้ยาทาในบริเวณกว้าง และติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน

จึงควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยานี้

กำลังให้นมบุตร

ไม่พบว่ายาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดใช้กับผิวหนัง (betamethasone and gentamicin topical preparations) ก่อให้เกิดความผิดปกติต่อทารกที่ได้รับน้ำนมมารดา อย่างไรก็ตาม ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยานี้และไม่ควรทายาบริเวณเต้านมในระหว่างที่ให้นมบุตร

เด็ก

มีความเป็นไปได้ที่การดูดซึมยาจะสูงขึ้นในเด็กที่เล็กมาก ๆ จึงไม่แนะนำให้ใช้ยา ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี เนื่องจากผิวหนังทารกยังไม่เจริญเต็มที่ อาจทำให้การดูดซึมยาผ่านผิวหนังเพิ่มขึ้น และการทำงานของไตอาจยังไม่สมบูรณ์

ผู้สูงอายุ

ยาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดใช้กับผิวหนัง (betamethasone and gentamicin topical preparations) สามารถใช้ได้ในผู้สูงอายุ ควรระมัดระวังการใช้ในกรณีที่มีภาวะการทำงานของไตลดลง และกรณีที่อาจมีการดูดซึมเจนทาไมซิน

ยาอื่นที่ใช้อยู่

ถึงแม้ว่ายาบางอย่างไม่ควรใช้ร่วมกัน ในบางกรณีที่จำเป็นอาจใช้ร่วมกันได้ถึงแม้ว่าอันตรกิริยาอาจเกิดขึ้นก็ตาม โดยแพทย์อาจปรับเปลี่ยนขนาดยาหรืออาจมีข้อควรระวังอื่นๆ ที่จำเป็น โปรดแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านกำลังใช้ยาที่ทาบริเวณเดียวกันกับยาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดใช้กับผิวหนัง (betamethasone and gentamicin topical preparations)

ภาวะโรคร่วม

ปัญหาความเจ็บป่วยอื่นที่ท่านเป็นอยู่อาจส่งผลต่อการใช้ยาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดใช้กับผิวหนัง (betamethasone and gentamicin topical preparations)
ท่านควรแจ้งแพทย์หากท่านมีภาวะเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น

• เบาหวาน
• โรคไต
• วัณโรค
• ต้อหิน
• แผลติดเชื้อไวรัส เช่น เริม อีสุกอีใส
• ภาวะที่ผิวหนังบางจนเกิดรอยฟกช้ำได้ง่าย เนื่องจากการใช้ยาอาจทำให้มีอาการเลวลง

การใช้ที่ถูกต้อง

การใช้ยารูปแบบครีม (cream)

• ก่อนใช้ยาควรทำความสะอาดผิวหนังบริเวณที่จะทายาให้สะอาด
• ทายาบาง ๆ ให้ทั่วบริเวณ
• สำหรับบริเวณที่รักษายาก เช่น ผิวหนังเป็นแผ่นหนาบริเวณข้อศอก หรือหัวเข่า อาจใช้พลาสติกฟิล์มปิดคลุมแผลในตอนกลางคืน หลังจากอาการดีขึ้นแล้วให้ทายาต่อ โดยไม่ต้องปิดคลุมแผลอีก
• ไม่ควรทายาบริเวณขาหนีบ รักแร้ ใบหน้า หรือบริเวณอื่นที่มีผิวบอบบาง เว้นแต่ว่าแพทย์สั่ง
• ห้ามใช้ป้ายตา
• ควรระมัดระวังไม่ให้ยานี้เข้าไปในตา จมูก ปากหรือเยื่อเมือกอื่น ๆ
• ไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเกิน 7 วัน หากมิได้อยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

ขนาดยา

ขนาดยาของยาสูตรผสมเบทาเมทาโซน และเจนทาไมซิน ชนิดใช้กับผิวหนัง (betamethasone and gentamicin topical preparations) อาจแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย ควรใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรหรือตามที่ฉลากระบุ
จำนวนครั้งของการใช้ยาในแต่ละวัน, ระยะห่างของการทายาในแต่ละครั้ง, ระยะเวลาที่ใช้ยาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค

เมื่อลืมใช้ยา

หากท่านลืมทายาให้รีบทาทันทีที่นึกได้ อย่างไรก็ตามหากใกล้ถึงการทายาครั้งต่อไป ให้ทายาครั้งต่อไปได้เลย

การเก็บรักษา

• เก็บยาให้พ้นมือเด็ก
• เก็บให้ห่างจากความร้อนและหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดดโดยตรง
• ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็ง
• ห้ามใช้ยาหลังวันสิ้นอายุของยาที่แสดงไว้บนฉลาก หากไม่ระบุเป็นอย่างอื่น วันสิ้นอายุของยา หมายถึง วันสุดท้ายของเดือนที่แสดงบนฉลาก

ข้อควรระวัง

หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 7 วันหรืออาการยิ่งแย่ลงกว่าเดิม ควรกลับไปพบแพทย์

• ก่อนใช้ยาที่มีส่วนผสมของเจนทาไมซิน(gentamicin) ควรแน่ใจก่อนว่าผู้ป่วยไม่เคยมีประวัติแพ้ยาอื่นในกลุ่มอะมิโนไกลโคไซด์ (aminoglycosides) และควรสังเกตอาการแพ้ยาอย่างใกล้ชิดถ้าผู้ป่วยเคยมีประวัติแพ้ยาดังกล่าวและ ได้รับยาเจนทาไมซินเพราะมีโอกาสเกิดการแพ้ข้ามกันได้

• ไม่ควรใช้ยานี้ในปริมาณมากเกินไป หรือใช้ในระยะเวลานานกว่าที่แพทย์ หรือเภสัชกรแนะนำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริเวณที่มีผิวหนังบาง เช่น หน้า รักแร้ หรือ ขาหนีบ เนื่องจากอาจทำให้ผิวหนังยิ่งบางลง และเพิ่มการดูดซึมยาเข้าสู่ร่างกายมากขึ้น
• ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาทาอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็ก เนื่องจากอาจมีผลกดการทำงานของต่อมหมวกไต แม้ว่าจะไม่ได้ปิดคลุมแผลก็ตาม
• หากต้องทายาบริเวณเปลือกตา ต้องระมัดระวังไม่ให้ยาเข้าตา เพราะอาจทำให้เกิดต้อหินได้
• หากการติดเชื้อแบคทีเรียยังไม่ดี หรือขยายกว้างขึ้นให้หยุดยา
• การติดเชื้อแบคทีเรียอาจขยายกว้างขึ้นโดยไม่สามารถทราบได้ เนื่องจากผลของยาเบทาเมทาโซน (betamethasone) บดบังอาการไว้
• ควรหลีกเลี่ยงการใช้ผ้าอ้อม หรือผ้าอ้อมสำเร็จรูปที่มีขนาดเล็กเกินไป หากต้องทายาบริเวณก้น เนื่องจากอาจเพิ่มการดูดซึมยาเข้าสู่ร่างกาย และเกิดอาการไม่พึงประสงค์ตามมาได้
• การใช้ยาในกลุ่มคอร์ติโคสเตอรอยด์ (corticosteroids) ในปริมาณมากและเป็นระยะเวลานานอาจทำให้เกิดเซลล์ผิวหนังฝ่อเฉพาะที่ เช่น ผิวหนังบาง ผิวหนังแตกลาย และมีการขยายตัวของหลอดเลือดใกล้ผิวหนัง โดยเฉพาะบริเวณที่มีการปิดคลุมแผลหรือบริเวณซอกพับของผิวหนัง
• มีรายงานการเกิดผิวหนังไหม้ คัน การเปลี่ยนแปลงของสีผิว การเกิดภาวะขนดก และผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส (contact dermatitis) เมื่อใช้ยาทากลุ่มสเตอรอยด์
• การรักษาโรคเรื้อนกวางด้วยยากลุ่มคอร์ติโคสเตอรอยด์ (corticosteroids) อาจทำให้เกิดตุ่มหนองของโรคได้ แต่พบได้น้อย
• การดูดซึมยาเบทาเมทาโซน ชนิดใช้กับผิวหนัง (topical betamethasone) เข้าสู่ร่างกายอาจทำให้เกิดภาวะกดการทำงานของต่อมไฮโปทาลามัส-พิทูอิทารี-ต่อมหมวกไต (hypothalamic-pituitary-adrenal axis suppression) ซึ่งอาจแสดงออกโดยกลุ่มอาการคุชชิ่ง (Cushing’s syndrome) ทำให้มีความผิดปกติหลายอย่าง เช่น บวมน้ำ น้ำหนักขึ้นอย่างรวดเร็ว หน้ากลมเหมือนดวงจันทร์ มีโหนกตรงต้นคอ, น้ำตาลในเลือดสูง และมีน้ำตาลออกมากับปัสสาวะ (glucosuria)
• อาการข้างเคียงที่รุนแรง เช่น พิษต่อไต เกิดขึ้นในผู้ป่วยที่ได้รับยาเจนทาไมซิน (gentamicin) รูปแบบฉีด แต่หากใช้ยาทาแผลที่มีขนาดใหญ่ หรือทาในบริเวณกว้าง การดูดซึมยาเข้าสู่ร่างกายจะเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้ยาติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน หรือใช้เมื่อผิวหนังมีบาดแผล อาการข้างเคียงเหล่านี้อาจจะเกิดได้

อาการไม่พึงประสงค์

ยาอาจทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์บางอย่างที่ไม่ต้องการ ถึงแม้ว่าอาการไม่พึงประสงค์ต่อไปนี้อาจไม่ได้เกิดขึ้นทั้งหมด แต่หากเกิดอาการไม่พึงประสงค์ขึ้นควรได้รับการรักษาที่เหมาะสม
ก. พบแพทย์โดยเร็วหากมีอาการต่อไปนี้
พบไม่บ่อย

• ตุ่มพุพองมีเลือดภายใน
• แสบร้อน และคันผิวหนัง
• แผลหายช้า
• รูขุมขนอักเสบ
• ผิวหนังติดเชื้อง่าย
• ผิวหนังบาง มีจ้ำเลือด

พบน้อย

• สูญเสียการได้ยิน

ข. อาการไม่พึงประสงค์เหล่านี้อาจเกิดขึ้นหากใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือใช้ยาเป็นระยะเวลานาน
พบน้อย

• มีสิว หรือหน้ามัน
• ตาพร่า หรือปวดตา หากใช้ทาใกล้ดวงตา
• ความดันโลหิตสูง
• ประจำเดือนมาผิดปกติ
• ปวดเกร็งกล้ามเนื้อ
• หน้ากลม
• เบื่ออาหาร
• น้ำหนักขึ้น หรือลดอย่างรวดเร็ว
• ผิวหนังแตกลาย
• ขนดก

ค. อาการข้างเคียงอื่นๆ อาจเกิดขึ้นได้โดยไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษา อาการข้างเคียงเหล่านี้จะหายไปในระหว่างการรักษาหรือหยุดยาไปแล้วเนื่องจากร่างกายจะปรับตัว เข้ากับยา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรถ้าอาการข้างเคียงเหล่านี้เกิดขึ้นติดต่อกันนาน หรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของท่าน
พบไม่บ่อย

• ผิวแห้ง
• ผิวหนังแดง คัน

พบน้อย

• รู้สึกแสบร้อน

ง. อาการไม่พึงประสงค์อื่นๆ นอกเหนือจากที่ระบุไว้อาจเกิดขึ้นในผู้ป่วยบางราย หากท่านสังเกตเห็นอาการข้างเคียงอื่นๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ข้อมูลเพิ่มเติม

• ห้ามใช้ยาในผู้ที่เป็นโรคหัดกุหลาบ (rosacea)
• ห้ามใช้ในโรคผิวหนังซึ่งเกิดจากเชื้อไวรัส เช่น เริม อีสุกอีใส
• ห้ามใช้รักษาโรคผิวหนังที่มีการติดเชื้อแบบปฐมภูมิ (primary infection) จากเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อรา การติดเชื้อทั้งแบบปฐมภูมิและทุติยภูมิเนื่องจากยีสต์ การติดเชื้อแบบทุติยภูมิจากเชื้อ สูโดโมแนส (Pseudomonas) และ โปรเตียส(Proteus)

หมายเหตุ: การติดเชื้อแบบปฐมภูมิหมายถึงการติดเชื้อนั้นตั้งแต่เริ่มแรกโดยไม่ได้สืบเนื่องจากการติดเชื้ออื่นมาก่อน ส่วนการติดเชื้อแบบทุติยภูมิหมายถึงการติดเชื้อแทรกซ้อนที่สืบเนื่องจากมีการติดเชื้ออื่นมาก่อนแล้ว

กลุ่มยา

ยานี้จัดอยู่ในกลุ่มยาต่อไปนี้

• Aminoglycoside, Antibiotics
• Corticosteroids (Topical)

ยาที่เกี่ยวข้อง

ยานี้เกี่ยวข้องกับยาต่อไปนี้

Betamethasone and Neomycin (Ophthalmic) , Betamethasone and Neomycin (Otic) , Betamethasone and Neomycin (Topical) , Betamethasone, Gentamicin, Tolnaftate and Clioquinol (Topical), Desoximetasone, Framycetin and Gramicidin (Topical) , Dexamethasone and Gentamicin (Ophthalmic) , Dexamethasone and Gentamicin (Otic) , Dexamethasone and Neomycin (Ophthalmic) , Dexamethasone and Neomycin (Otic) , Dexamethasone and Neomycin (Topical) , Dexamethasone and Tobramycin (Ophthalmic) , Dexamethasone, Framycetin and Gramicidin (Ophthalmic), Dexamethasone, Framycetin and Gramicidin (Otic), Dexamethasone, Neomycin and Polymyxin B (Ophthalmic) , Fludrocortisone, Neomycin, Furaltadone, Polymyxin B, and Lidocaine (Otic), Fluocinolone acetonide and Gentamicin (Topical) , Fluocinolone acetonide and Neomycin (Topical) , Gentamicin (Ophthalmic) , Gentamicin (Otic), Gentamicin (Topical) , Hydrocortisone and Neomycin (Ophthalmic) , Hydrocortisone and Neomycin (Topical) , Neomycin (Oral) , Neomycin and Bacitracin (Topical) , Neomycin, Clioquinol, and Bacitracin (Topical) , Neomycin, Polymyxin B, and Bacitracin (Topical) , Neomycin, Polymyxin B, and Gramicidin (Ophthalmic) , Prednisolone and Gentamicin (Otic) , Prednisolone and Neomycin (Ophthalmic) , Prednisolone and Neomycin (Otic) , Prednisolone and Neomycin (Topical) , Tobramycin (Ophthalmic) , Triamcinolone acetonide, Neomycin, Gramicidin and Nystatin (Topical), Amcinonide (Topical) , Betamethasone (Topical) , Betamethasone and Calcipotriol (Topical) , Betamethasone and Clioquinol (Topical), Betamethasone and Clotrimazole (Topical) , Betamethasone and Fusidic acid (Topical) , Betamethasone and Miconazole (Topical) , Betamethasone and Salicylic acid (Topical) , Betamethasone and Tolnaftate (Topical) , Clobetasol propionate (Topical) , Desoximetasone (Topical) , Fluocinolone acetonide (Topical) , Hydrocortisone (Topical) , Hydrocortisone and Chloramphenicol (Topical) , Hydrocortisone and Clotrimazole (Topical) , Hydrocortisone and Fusidic acid (Topical) , Hydrocortisone and Mepyramine (Topical) , Hydrocortisone and Miconazole (Topical) , Isoconazole and Diflucortolone (Topical) , Mometasone furoate (Topical) , Prednicarbate (Topical) , Prednisolone (Topical) , Prednisolone and Chloramphenicol (Topical) , Prednisolone and Nitrofurazone (Topical) , Prednisolone, Nitrofurazone and Lidocaine (Topical) , Triamcinolone acetonide (Topical) , Triamcinolone acetonide and Econazole (Topical) , Triamcinolone acetonide and Miconazole (Topical)

ชื่อทางการค้า

ยานี้มีชื่อทางการค้าต่อไปนี้

Beprogent cream (บีโพรเจน ครีม), Betagram cream (บีต้าแกรมครีม), Genta-Betasone cream (เย็นต้า-บีตาโซน ครีม), Betaderm-G cream (เบต้าเดอร์ม-จี ครีม), Skinfect - B cream (สกินเฟ็กต์ - บี ครีม), Beprogenta cream (เบโปรเยนต้าครีม), Polygenta cream, Betagen cream (เบทาเจน ครีม), Betrocot cream (เบโทรคอท ครีม)

ข้อมูลนี้ไม่สมบูรณ์ ยานี้อาจจะยังมีชื่อทางการค้าอื่นที่ไม่ได้แสดงในนี้ หรือชื่อทางการค้าที่แสดงในนี้อาจจะไม่อนุญาตให้จำหน่ายแล้ว

แหล่งอ้างอิง

1. กองควบคุมยา สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้นทะเบียนยาสามัญสำหรับยาเดี่ยว.Betamethasone. Available at: http://wwwapp1.fda.moph.go.th/ed2547/?url=14 Access Date: Oct 12, 2010.
2. Dailymed current medication information . betamethasone . Available at: http://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/search.cfm?startswith=betamethasone&x=0&y=0 Date: Oct 12, 2010.
3. MedlinePlus Trusted Health Information for You. Corticosteroids Medium to Very High Potency (Topical) Available at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/drug_Aa.html. Access Date: March 17, 2005.
4. The electronic Medicines Compendium (eMC) .Betnovate-N. Available at: http://www.medicines.org.uk/EMC/medicine/21763/SPC/Betnovate-N+Cream+%28Chemidex+Pharma+Ltd%29/ . Access Date: Oct 14, 2010.