อ่าน: 939
Small_font Large_font

Sulfonamides and Trimethoprim, Antibacterials (ยาสูตรผสมระหว่างยากลุ่มซัลโฟนาไมด์และไทรเมโทพริม, ยาต้านเชื้อแบคทีเรีย)

คำอธิบายพอสังเขป

ยาสูตรผสมระหว่างยากลุ่มซัลโฟนาไมด์และไทรเมโทพริม (sulfonamides and trimethoprim) ใช้สำหรับรักษาและป้องกันการติดเชื้อ เช่น

  • ยาสูตรผสมซัลฟาไดแอซีนและไทรเมโทพริม (sulfadiazine and trimethoprim) ใช้รักษาโรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ
  • ยาสูตรผสมซัลฟาเมทอกซาโซลและไทรเมโทพริม (sulfamethoxazole and trimethoprim) ใช้รักษาโรคติดเชื้อ เช่น หลอดลมอักเสบ โรคติดเชื้อในหูชั้นกลาง โรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ และโรคท้องเสียในนักเดินทาง (traveler’s diarrhea) นอกจากนี้ยังใช้ป้องกันและรักษาโรคปอดอักเสบจากเชื้อ Pneumocystis carrinii

ก่อนการใช้ยา

การแพ้ยา

โปรดแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านเคยมีอาการผิดปกติใดๆหรือมี ประวัติการแพ้ยากลุ่มซัลโฟนาไมด์ (sulfonamides) หรือยาซัลฟา (sulfa medicines) , ฟูโรซีไมด์ (furosemide) ,ยาลดน้ำตาลในเลือดชนิดรับประทาน (oral antidiabetics), ยารักษาต้อหินชนิดรับประทาน เช่น อะเซทาโซลาไมด์ (acetazolamide), เมทาโซลาไมด์ (methazolamide) และยาไทรเมโทพริม (trimethoprim) หรือส่วนประกอบใด ๆ ในยานี้ รวมทั้งการมีประวัติเคยแพ้สารอื่นๆ เช่น อาหาร, สารกันเสีย, สี เป็นต้น

อาหารและเครื่องดื่มที่ต้องระวัง

ท่านสามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติเว้นแต่ว่าแพทย์ได้แจ้งท่านเป็นอย่างอื่น

ตั้งครรภ์

ABCDX

รายการนี้จัดอยู่ในประเภท 'C' สำหรับสตรีมีครรภ์

จากการศึกษาในสัตว์พบว่ายาทำให้เกิดความผิดปกติต่อตัวอ่อนในครรภ์ แต่ไม่มีรายงานการศึกษาที่ควบคุมอย่างดีในมนุษย์ หรือ ไม่มีรายงานการศึกษาในมนุษย์และสัตว์ถึงผลของยาต่อตัวอ่อนหรือทารกในครรภ์ ดังนั้น ควรใช้ยานี้เมื่อมีการประเมินแล้วว่าจะเกิดประโยชน์มากกว่าความเสี่ยงในการเกิดความผิดปกติของทารกในครรภ์

จากการศึกษาในหนูทดลองพบว่ายาในกลุ่มซัลโฟนาไมด์บางชนิด ก่อให้เกิดความผิดปกติต่อตัวอ่อนหนูทดลอง เช่น ปากแหว่งเพดาโหว่ และมีความผิดปกติเกิดขึ้นกับกระดูก

การศึกษาผลของยาไทรเมโทพริม (trimethoprim) ในกระต่ายพบว่าทำให้เกิดความผิดปกติต่อตัวอ่อนและลดความสามารถในการตั้งครรภ์ได้ จึงไม่แนะนำให้ยานี้ในสตรีมีครรภ์

กำลังให้นมบุตร

ยาสูตรผสมระหว่างยากลุ่มซัลโฟนาไมด์หรือซัลฟาและไทรเมโทพริม (sulfonamides and trimethoprim) สามารถผ่านเข้าสู่น้ำนมได้
ไม่แนะนำให้ใช้ยานี้ระหว่างให้นมบุตร อาจเกิดอาการข้างเคียงต่อตับ เกิดภาวะเลือดจาง ในทารกที่ได้รับน้ำนม โดยเฉพาะทารกที่มีภาวะพร่องเอนไซม์กลูโคส-6-ฟอสเฟตดีไฮโดรจีเนส [glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD)]

เด็ก

  • ไม่แนะนำให้ใช้ยาสูตรผสมซัลฟาไดแอซีนและไทรเมโทพริม (sulfadiazine and trimethoprim) ในเด็กอายุต่ำกว่า 3 เดือน
  • ไม่แนะนำให้ใช้ยาสูตรผสมซัลฟาเมทอกซาโซลและไทรเมโทพริม (sulfamethoxazole and trimethoprim) ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 เดือน เว้นแต่แพทย์สั่ง

ผู้สูงอายุ

ผู้ป่วยสูงอายุมักไวต่อยาสูตรผสมระหว่างยากลุ่มซัลโฟนาไมด์และไทรเมโทพริม (sulfonamides and trimethoprim) โดยจะมีอาการข้างเคียงทางผิวหนังที่รุนแรง หรืออาการข้างเคียงทางระบบเลือด

ยาอื่นที่ใช้อยู่

ถึงแม้ว่ายาบางอย่างไม่ควรใช้ร่วมกัน ในบางกรณีที่จำเป็นอาจใช้ร่วมกันได้ถึงแม้ว่าอันตรกิริยาอาจเกิดขึ้นก็ตาม โดยแพทย์อาจปรับเปลี่ยนขนาดยาหรืออาจมีข้อควรระวังอื่น ๆ ที่จำเป็น ท่านต้องแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านกำลังใช้ยาต่อไปนี้ร่วมอยู่ด้วย

  • พาราเซทามอล (paracetamol) ในขนาดยาสูง ๆ และใช้เป็นระยะเวลานาน
  • นาลทรีโซน (naltrexone) ในขนาดยาสูง ๆ และใช้เป็นระยะเวลานาน
  • กรดวาลโพรอิก (valproic acid) การใช้ร่วมกันอาจเพิ่มอาการข้างเคียงต่อตับ
  • ซัลฟอกโซน (sulfoxone) การใช้ร่วมกันอาจเพิ่มอาการข้างเคียงต่อระบบเลือด
  • ยาลดระดับน้ำตาลในเลือดชนิดรับประทาน (oral antidiabetics) การใช้ยาร่วมกันอาจเพิ่มอาการข้างเคียงต่อระบบเลือด และ/หรือ อาการข้างเคียงของยาลดระดับน้ำตาลในเลือดชนิดรับประทาน
  • มีเทนามีน (methenamine) การใช้ร่วมกันอาจเพิ่มอาการข้างเคียงของยากลุ่มซัลโฟนาไมด์ (sulfonamides)
  • เมทิลโดปา (methyldopa) การใช้ร่วมกันอาจเพิ่มอาการข้างเคียงต่อระบบเลือดและตับ
อะมิโอดาโรน (amiodarone) แนนโดรโลน (nandrolone) ออกซานโดรโลน ( oxandrolone)
ออกซีเมโทโลน (oxymetholone) สตาโนโซลอล (stanozolol) ฮอร์โมนเพศชาย (androgens)
ยาต้านไทรอยด์ (antithyroid agents) คาร์บามาซีพีน (carbamazepine คาร์มัสทีน (carmustine)
คลอโรควิน (chloroquine) แดนโทรลีน (dantrolene) ดาวโนรูบิซิน (daunorubicin)
ไดซัลฟิแรม (disulfiram) ฮอร์โมนเพศหญิง (estrogens) เกลือทอง (gold salts)
เมอร์แคปโทเพียวรีน (mercaptopurine) ยาคุมกำเนิดชนิดรับประทาน (oral contraceptive) อะซีโทเฟนาซีน (acetophenazine)
คลอร์โพรมาซีน (chlorpromazine) ฟลูเฟนาซีน (fluphenazine) เมโซริดาซีน (mesoridazine)
เพอร์เฟนาซีน (perphenazine) โพรคลอร์เพอราซีน (prochlorperazine) โพรมาซีน (promazine)
โพรเมทาซีน (promethazine) ไทออริดาซีน (thioridazine) ไทรฟลูออโรเพอราซีน (trifluoroperazine)
ไทรฟลูโพรมาซีน (triflupromazine) ไทรเมพราซีน (trimepazine) พลิคามัยซิน (plicamycin)
กรดอะซีโทไฮดรอกซามิค (acetohydroxamic acid) ฟิวราโซลิโดน (furazolidone) ไนโทรฟิวแรนทอยด์ (nitrofurantoin)
ไพรมาควิน (primaquine) โพรเคนาไมด์ (procainamide) ควินิดีน (quinidine)
ควินีน (quinine) ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (anticoagulants) ดิจอกซิน (digoxin)
เมโททรีเซต (methotrexate)

ภาวะโรคร่วม

ปัญหาความเจ็บป่วยอื่นที่ท่านเป็นอยู่อาจส่งผลต่อการใช้ยาสูตรผสมระหว่างยากลุ่มซัลโฟนาไมด์และไทรเมโทพริม (sulfonamides and trimethoprim) ท่านควรแจ้งแพทย์หากท่านมีภาวะเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น

  • เลือดจาง หรือโรคอื่นทางระบบเลือด
  • ภาวะพร่องเอนไซม์กลูโคส-6-ฟอสเฟตดีไฮโดรจีเนส [glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD)]
  • โรคตับหรือโรคไต
  • พอร์ฟีเรีย (Porphyria) โรคพันธุกรรมซึ่งผู้ป่วยขาดเอนไซม์บางชนิดในการสังเคราะห์ฮีม (heme) ส่งผลให้เกิดการคั่งของพอร์เฟอริน จนมีการขับออกมากทางปัสสาวะทำให้ปัสสาวะมีสีม่วงแดง และเกิดอาการต่าง ๆ เช่นปวดท้องและผิวหนังมีความไวต่อแสงผิดปรกติ เป็นต้น

กลุ่มยา

รายการนี้เกี่ยวข้องกับกลุ่มยาต่อไปนี้

ยา

ยาต่อไปนี้อยู่ในกลุ่มยานี้

แหล่งอ้างอิง

  • Micromedex Thomson Healthcare. Advice for the Patient Drug Information in Lay Language USP DI, volume ll. 25th ed. Massachusetts: Micromedex Thomson Healthcare, 2005: p 1521-1522.

ไตรรัตน์ แก้วเรือง
โพยม วงศ์ภูวรักษ์
06 พฤษภาคม 2553 17 พฤษภาคม 2553
เพื่อนแนะนำ : เงินด่วน 30 นาทีถูกกฎหมาย, เราชนะรอบ 4, ยืมเงิน 3000 ด่วน, แอพผ่อนของ, กู้เงิน, สมัครบัตรเครดิต, สินเชื่อไม่เช็ค บูโรถูกกฎหมาย