อ่าน: 1744
Small_font Large_font

Lamivudine (ลามิวูดีน)

คำอธิบายพอสังเขป

ยาลามิวูดีน (lamivudine) ใช้ในการรักษาภาวะติดเชื้อไวรัสเอชไอวีซึ่งทำให้เกิดโรคเอดส์ (AIDS) หรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ยาลามิวูดีนจะใช้ร่วมกับยาไซโดวูดีน (zidovudine) และยาอื่น ๆ ในการรักษาภาวะติดเชื้อไวรัส อีกทั้งยาลามิวูดีนยังใช้ในการรักษาภาวะติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี (hepatitis B virus) อีกด้วย

ยาลามิวูดีนไม่สามารถรักษาหรือป้องกันภาวะติดเชื้อไวรัสเอชไอวีหรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องได้ แต่ยานี้จะช่วยชะลอการเพิ่มจำนวนของเชื้อไวรัสเอชไอวี และการเกิดภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องให้ช้าลงซึ่งอาจช่วยชะลอการเกิดอาการหรือปัญหาต่าง ๆ เนื่องจากภาวะติดเชื้อไวรัสเอชไอวีหรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

ยาลามิวูดีนไม่สามารถป้องกันการแพร่เชื้อไวรัสเอชไอวีจากท่านสู่ผู้อื่นได้ ผู้ป่วยที่ได้รับยานี้อาจมีอาการหรือปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดจากภาวะติดเชื้อไวรัสเอชไอวีหรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องอยู่

ยาลามิวูดีนไม่สามารถรักษาภาวะติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีให้หายขาดได้ ในปัจจุบันยังไม่ทราบว่าการใช้ยานี้ในระยะยาวจะมีผลต่อการรักษาภาวะติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและมีผลต่อตับอย่างไร

ยาลามิวูดีนในประเทศไทยมีรูปแบบยา 2 แบบ ได้แก่ ยาเม็ดและยาน้ำสำหรับรับประทาน

ก่อนการใช้ยา

การแพ้ยา

โปรดแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านเคยมีอาการผิดปกติใดๆหรือมีประวัติการแพ้ยาลามิวูดีน (lamivudine) รวมทั้งการมีประวัติเคยแพ้สารอื่น ๆ เช่น อาหาร สารกันเสียหรือสี เป็นต้น

ตั้งครรภ์

ABCDX

รายการนี้จัดอยู่ในประเภท 'C' สำหรับสตรีมีครรภ์

จากการศึกษาในสัตว์พบว่ายาทำให้เกิดความผิดปกติต่อตัวอ่อนในครรภ์ แต่ไม่มีรายงานการศึกษาที่ควบคุมอย่างดีในมนุษย์ หรือ ไม่มีรายงานการศึกษาในมนุษย์และสัตว์ถึงผลของยาต่อตัวอ่อนหรือทารกในครรภ์ ดังนั้น ควรใช้ยานี้เมื่อมีการประเมินแล้วว่าจะเกิดประโยชน์มากกว่าความเสี่ยงในการเกิดความผิดปกติของทารกในครรภ์

ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ เว้นแต่แพทย์พิจารณาแล้วว่าจำเป็นต้องใช้ เนื่องจากยาลามิวูดีน (lamivudine) สามารถผ่านรกได้ จากการศึกษาในสัตว์ทดลองพบว่ายาลามิวูดีนทำให้เกิดตัวอ่อนพิการหรือวิรูปได้เมื่อให้ในขนาดยาที่สูงมาก ๆ แต่ยังไม่มีข้อมูลการศึกษาในมนุษย์ ดังนั้นก่อนจะรับประทานยานี้ ต้องแจ้งบุคลากรทางการแพทย์ว่ากำลังตั้งครรภ์หรือวางแผนจะตั้งครรภ์และควรปรึกษาแพทย์ว่าจำเป็นต้องเข้ารับการตรวจที่แผนกสูตินรีเวชหรือไม่ เพื่อติดตามผลของยาต่อร่างกายของท่านรวมทั้งผลต่อบุตรของท่าน

กำลังให้นมบุตร

ยาลามิวูดีน (lamivudine) สามารถผ่านเข้าสู่น้ำนมได้ ยานี้มีแนวโน้มที่สามารถทำให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ในขณะให้นมบุตรและมีความเสี่ยงที่เชื้อไวรัสเอชไอวีจะผ่านเข้าสู่ทารกได้ จึงไม่แนะนำให้ใช้ยานี้ในขณะให้นมบุตร

เด็ก

ยาลามิวูดีน (lamivudine) อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงที่ร้ายแรงในผู้ป่วยบางรายโดยเฉพาะในเด็ก จากการศึกษาหนึ่งในเด็กที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องจะพบว่าเด็กที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องมากกว่าจะเกิดภาวะตับอ่อนอักเสบและปลายประสาทอักเสบได้มากกว่าเด็กที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องน้อยกว่า

ดังนั้นควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินข้อดีข้อเสียของการรักษาด้วยยานี้ ผู้ป่วยเด็กอาจต้องระมัดระวังเป็นพิเศษโดยมาพบแพทย์ตามนัดบ่อยกว่าปกติในขณะรับประทานยาลามิวูดีน

ผู้สูงอายุ

ยาหลายชนิดยังไม่มีการศึกษาในผู้สูงอายุ ดังนั้นจึงยังไม่ทราบการทำงานที่แท้จริงของยาว่ามีการทำงานเช่นเดียวกันกับในผู้ป่วยวัยอื่นหรือไม่ รวมทั้งยังไม่ทราบว่ายานี้ทำให้เกิดอาการข้างเคียง, ปัญหาใด ๆ ที่แตกต่างกันในผู้สูงอายุหรือไม่เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับการเปรียบเทียบการใช้ยาลามิวูดีน (lamivudine) ในผู้สูงอายุกับวัยอื่น ๆ

ยาอื่นที่ใช้อยู่

ถึงแม้ว่ายาบางอย่างไม่ควรใช้ร่วมกัน ในบางกรณีที่จำเป็นอาจใช้ร่วมกันได้ถึงแม้ว่าอันตรกิริยาอาจเกิดขึ้นก็ตาม โดยแพทย์อาจปรับเปลี่ยนขนาดยาหรืออาจมีข้อควรระวังอื่นๆ ที่จำเป็น โปรดแจ้งบุคลากรทางแพทย์ทุกครั้งหากท่านกำลังรับประทานหรือต้องการรับประทานยาใด ๆ เช่น

  • เอมไทรไซทาบีน (emtricitabine)
  • แกนไซโคลเวียร์-วาแกนไซโคลเวียร์ (ganciclovir-valganciclovir)
  • ไรบาวาริน (ribavirin)
  • ไทรเมโทพริม (trimethoprim) ยานี้ผสมอยู่ในยาโคไทรมอกซาโซล (cotrimoxazole)
  • ซาลไซทาบีน (zalcitabine)

ภาวะโรคร่วม

ปัญหาความเจ็บป่วยอื่นที่ท่านเป็นอยู่อาจส่งผลต่อการใช้ยาลามิวูดีน (lamivudine) ท่านควรแจ้งแพทย์หากท่านมีภาวะเหล่านี้ร่วมด้วย

  • ภาวะตับอ่อนอักเสบ
  • โรคเกี่ยวกับระบบประสาท
  • โรคไต

การใช้ที่ถูกต้อง

  • ควรรับประทานยาลามิวูดีน (lamivudine) ตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด ห้ามรับประทานในปริมาณที่มากกว่า, บ่อยกว่าหรือนานกว่าที่แพทย์สั่ง รวมทั้งห้ามหยุดรับประทานยาหากยังไม่ได้ปรึกษาแพทย์ก่อน

ยาลามิวูดีนมีรูปแบบยาเม็ดและยาน้ำสำหรับรับประทาน

  • ยาลามิวูดีนจะรับประทานพร้อมกับยาตัวอื่น ๆ ในการรักษาภาวะติดเชื้อไวรัสเอชไอวี ท่านควรรับประทานยาทั้งหมดที่ใช้ร่วมกันในการรักษาตามแพทย์สั่ง
  • เพื่อให้สามารถกำจัดเชื้อได้อย่างสมบูรณ์ ควรรับประทานยานี้จนครบระยะเวลาในการรักษาแม้ว่าอาการของท่านจะดีขึ้นแล้วก็ตามหลังจากการรับประทานยา 2 – 3 วัน หากท่านหยุดรับประทานยาเร็วเกินไป อาการของท่านอาจเกิดขึ้นได้อีก
  • ยานี้จะทำงานได้ดีที่สุดเมื่อมีระดับยาในกระแสเลือดหรือในปัสสาวะคงที่ เพื่อช่วยให้ระดับยาคงที่ ควรรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอและตรงเวลา จะดีที่สุดหากรับประทานยาโดยเว้นระยะเวลาระหว่างมื้อยาเท่า ๆ กัน เช่น หากต้องรับประทานยาวันละ 4 ครั้ง ระยะห่างระหว่างมื้อยาควรเป็นทุกๆ 6 ชั่วโมง หากการรับประทานยาเช่นนี้แล้วมีปัญหารบกวนการใช้ชีวิตประจำวันหรือการนอนหลับของท่านควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพื่อให้ช่วยวางแผนการรับประทานยาให้เหมาะกับการใช้ชีวิตประจำวันของท่าน

สำหรับผู้ป่วยที่รับประทานยาในรูปแบบยาน้ำ
ควรใช้ช้อนตวงที่ให้ไปพร้อมยาเนื่องจากช้อนตวงในครัวเรือนมักตวงยาได้ในปริมาณที่ไม่ถูกต้องแม่นยำ ทำให้ได้รับขนาดยาที่ไม่ถูกต้อง

ขนาดยา

ขนาดยาของยาลามิวูดีน (lamivudine) อาจแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย ควรรับประทานยาตามคำแนะนำของแพทย์ หรือ เภสัชกรหรือ ตามที่ระบุไว้บนฉลากยา

จำนวนครั้งของการรับประทานยาในแต่ละวัน, ระยะห่างของการรับประทานยาในแต่ละครั้งและระยะเวลาที่ท่านรับประทานยาขึ้นอยู่กับสภาวะโรคของผู้ใช้ยาแต่ละราย

เมื่อลืมใช้ยา

หากท่านลืมรับประทานยาให้รีบรับประทานทันทีที่นึกได้ ถ้าใกล้ถึงมื้อต่อไปให้ข้ามมื้อที่ลืมและรับประทานยาต่อในมื้อถัดไปในขนาดยาปกติ โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่า

การเก็บรักษา

  • เก็บให้พ้นมือเด็ก
  • เก็บให้ห่างจากความร้อนและหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดดโดยตรง
  • ห้ามเก็บยาไว้ในห้องน้ำ ใกล้อ่างล้างมือหรือที่ชื้น เนื่องจากความร้อนหรือความชื้นอาจเป็นสาเหตุให้ยาเสื่อมคุณภาพ
  • ห้ามเก็บยารูปแบบของเหลวในช่องแช่แข็ง
  • ทิ้งยาเมื่อยาหมดอายุ

ข้อควรระวัง

  • ท่านควรมาพบแพทย์ตามนัดทุกครั้งเพื่อติดตามการดำเนินไปของโรคและอาการข้างเคียงจากการรับประทานยาลามิวูดีน (lamivudine)
  • ห้ามรับประทานยาอื่น ๆ ร่วมกับยาลามิวูดีน โดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์ก่อนเนื่องจากการรับประทานยาบางตัวกับยาลามิวูดีนทำให้ผลข้างเคียงจากยาลามิวูดีนเพิ่มขึ้น

อาการไม่พึงประสงค์

ยาอาจทำให้เกิดอาการข้างเคียงบางอย่างที่ไม่ต้องการ ถึงแม้ว่าอาการข้างเคียงต่อไปนี้อาจไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่หากเกิดอาการข้างเคียงเหล่านี้เกิดขึ้นหรือท่านมีข้อสงสัยใดๆควรกลับไปพบแพทย์ทันที

ก.ควรพบแพทย์ทันที หากมีอาการข้างเคียงต่อไปนี้เกิดขึ้น

**_พบบ่อย_**โดยเฉพาะในเด็ก

  • ปวดท้องอย่างรุนแรง, แน่นท้อง, คลื่นไส้, อาเจียน, ชา เสียวหรือปวดแสบปวดร้อนบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า แขนหรือขา

พบน้อยมาก

  • ไม่สบายท้อง, สับสน, ชัก, ท้องร่วง, หายใจถี่, ความอยากอาหารลดลง, อารมณ์หรือจิตใจผิดปกติ, ปวดกล้ามเนื้อ, กล้ามเนื้อตึง ไม่มีแรงหรือเกร็ง, คลื่นไส้, ง่วงซึม

ข.ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรถ้าอาการข้างเคียงเหล่านี้เกิดขึ้นติดต่อกันนานหรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของท่าน

พบบ่อย

  • ปากนกกระจอก, มีของเหลวไหลออกจากหู, หูบวม, ผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีแดง, เจ็บ มีแผลร้อนในหรือมีจุดขาวบนริมฝีปาก ลิ้นหรือในปาก, พบก้อนบวมและเจ็บบริเวณคอ รักแร้หรือขาหนีบ, ผิวหนังร้อนผิดปกติ

พบน้อย

  • ปวดท้อง, ไอ, วิงเวียนศีรษะ, ปวดศีรษะ, หลับยาก, อาเจียน

พบน้อยมาก

  • ผมร่วง

ค. อาการข้างเคียงอื่น ๆ นอกเหนือจากที่ระบุไว้อาจเกิดขึ้นในผู้ป่วยบางราย หากท่านสังเกตเห็นอาการข้างเคียงอื่น ๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ข้อมูลเพิ่มเติม

ขนาดยาลามิวูดีน (lamivudine) ทั้งรูปแบบยาเม็ดและยาน้ำสำหรับรับประทานที่ใช้ในการรักษาภาวะติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีจะน้อยกว่าขนาดยาที่ใช้ในการรักษาภาวะติดเชื้อไวรัสเอชไอวี

กลุ่มยา

ยานี้จัดอยู่ในกลุ่มยาต่อไปนี้

ยาที่เกี่ยวข้อง

ยานี้เกี่ยวข้องกับยาต่อไปนี้

Abacavir, Abacavir, lamivudine, zidovudine, Amprenavir, Delavirdine, Didanosine , Efavirenz, Indinavir, Lopinavir+ritonavir, Nevirapine, Ritonavir, Saquinavir, Tenofovir, Zidovudine

ชื่อทางการค้า

ยานี้มีชื่อทางการค้าต่อไปนี้

Epivir tab (อีพิเวียร์), Lahep tab (เลเฮพ), Lamivir syr (ลามิเวียร์ ไซรัป), Lamivir tab (ลามิเวียร์ รูปแบบยาเม็ด), Zeffix tab (เซฟฟิก)

ข้อมูลนี้ไม่สมบูรณ์ ยานี้อาจจะยังมีชื่อทางการค้าอื่นที่ไม่ได้แสดงในนี้ หรือชื่อทางการค้าที่แสดงในนี้อาจจะไม่อนุญาตให้จำหน่ายแล้ว

แหล่งอ้างอิง

  1. Micromedex Thomson Healthcare. Advice for the Patient Drug Information in Lay Language USP DI, volume ll. 25th ed. Massachusetts: Micromedex Thomson Healthcare, 2005: 971-3.
  2. Klasco RK (Ed): DRUGDEX® System (electronic version). Thomson Micromedex, Greenwood Village, Colorado, USA. Available at: http://www.thomsonhc.com (cited: Dec 12, 2010).
  3. Sunthornraj N, Fun LF, Evangelista LF, Labandilo LD, Romano MB, Afable JO, et al. MIMs Thailand. 106th ed. Bangkok: MediMedia (Thailand); 2007.

หทัยรัตน์ คังคะสุวรรณ
โพยม วงศ์ภูวรักษ์
22 มกราคม 2554 06 เมษายน 2554
เพื่อนแนะนำ : เงินด่วน 30 นาทีถูกกฎหมาย, เราชนะรอบ 4, ยืมเงิน 3000 ด่วน, แอพผ่อนของ, กู้เงิน, สมัครบัตรเครดิต, สินเชื่อไม่เช็ค บูโรถูกกฎหมาย