![]() |
Hemoglobin typing
การตรวจชนิดของฮีโมโกลบิน
Hemoglobin typing
-
complete blood count, CBC, osmotic fragility test, OF test
การตรวจชนิดของฮีโมโกลบิน (Hemoglobin typing) ใช้ในการตรวจวินิจฉัยแยกโรคธาลัสซีเมีย และฮีโมโกลบินผิดปกติชนิดต่างๆ และสำหรับการตรวจวินิจฉัยผู้ป่วย และพาหะของโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย
โรคเลือดจางธาลัสซีเมีย (thalassaemia) เป็นโรคเลือดจางที่มีสาเหตุมาจากมีความผิดปกติทางพันธุกรรม ทำให้มีการสร้างโปรตีนที่เป็นส่วนประกอบสำคัญของเม็ดเลือดผิดปกติ จึงทำให้เม็ดเลือดแดงมีอายุสั้นกว่าปกติ แตกง่าย ถูกทำลายง่าย ผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้จึงมีเลือดจาง โรคนี้พบได้ทั้งหญิงและชายปริมาณเท่าๆ กัน ถ่ายทอดมาจากพ่อและแม่ทางพันธุกรรม พบได้ทั่วโลก และพบมากในประเทศไทยด้วยเช่นกัน ธาลัสซีเมียเกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมของการสังเคราะห์ฮีโมโกลบินที่เกิดจากความเปลี่ยนแปลงในอัตราการสร้างสายโปรตีนโกลบิน การที่มีอัตราการสร้างสายโกลบินชนิดหนึ่งๆ หรือหลายชนิดลดลงจะรบกวนการสร้างฮีโมโกลบินและทำให้เกิดความไม่สมดุลในการสร้างสายโกลบินปกติอื่น
ธาลัสซีเมีย แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ แอลฟาธาลัสซีเมีย ซึ่งก็คือ เมื่อความผิดปกติเกิดที่สายแอลฟา และ เบต้าธาลัสซีเมีย เมื่อมีความผิดปกติของสายเบต้า
โรคเลือดจางธาลัสซีเมียมีอาการตั้งแต่ไม่มีอาการใดๆ จนถึงมีอาการรุนแรงมากที่ทำให้เสียชีวิตตั้งแต่อยู่ในครรภ์หรือหลังคลอดไม่เกิน 1 วัน ผู้ที่มีอาการจะซีดมากหรือมีเลือดจางมาก ต้องให้เลือดเป็นประจำ หรือมีภาวะติดเชื้อบ่อยๆ หรือมีไข้เป็นหวัดบ่อยๆ ได้ มากน้อยแล้วแต่ชนิดของธาลัสซีเมียซึ่งมีหลายรูปแบบ ทั้งแอลฟา-ธาลัสซีเมีย และเบต้า-ธาลัสซีเมีย อาการของโรคจะมีอาการซีด ตาขาวสีเหลือง ตัวเหลือง ตับโต ม้ามโต ผิวหนังดำคล้ำ กระดูกใบหน้าจะเปลี่ยนรูป มีจมูกแบน กะโหลกศีรษะหนา โหนกแก้มนูนสูง คางและขากรรไกรกว้างใหญ่ ฟันบนยื่น กระดูกบาง เปราะ หักง่าย ร่างกายเจริญเติบโตช้ากว่าคนปกติ แคระแกร็น ท้องป่อง
เนื่องจากธาลัสซีเมียเป็นโรคทางพันธุกรรม และในปัจจุบันยังไม่มีวิธีที่รักษาให้หายขาดได้ นอกจากการปลูกถ่ายไขกระดูก การรักษาส่วนใหญ่จึงเป็นการรักษาตามอาการ และรักษาภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ตลอดอายุขัยของผู้ป่วย ซึ่งต้องใช้ค่าใช้จ่ายที่สูงและได้ผลจำกัด แนวทางแก้ไขที่ดีที่สุดและเป็นที่ยอมรับในหลายประเทศทั้งในเอเชียและในยุโรป คือ การป้องกันไม่ให้มีทารกเกิดใหม่เป็นโรคธาลัสซีเมีย การให้ความรู้และคำแนะนำที่ถูกต้องเกี่ยวกับธาลัสซีเมีย (counseling) การตรวจกรองและการตรวจวินิจฉัยพาหะเพื่อหาคู่สามีภรรยาที่มีโอกาสมีลูกเป็นโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง และการให้บริการตรวจวินิจฉัยทารกในครรภ์ (prenatal diagnosis)
การตรวจกรองพาหะต้องทำในระยะต้นของการตั้งครรภ์ คือก่อนอายุครรภ์ 14 สัปดาห์ หรืออาจทำไว้แต่เนิ่นๆในคู่สมรสที่ตั้งใจจะมีบุตรแม้ยังไม่ได้ตั้งครรภ์ ทั้งนี้เพื่อให้มีเวลาเพียงพอในการดำเนินการ การตรวจวินิจฉัย เพื่อตรวจหาคู่เสี่ยง และถ้าอายุครรภ์ยังน้อย จะไม่ยุ่งยากในกรณีที่ต้องยุติการตั้งครรภ์เมื่อตรวจพบว่าทารกเป็นโรค
เจาะเลือดจากหลอดเลือดดำที่แขน
ห้องปฏิบัติการโลหิตวิทยา