![]() |
HLA Testing
การตรวจแอนติบอดีต่อ HLA
Human Leukocyte Antigen, HLA oligotyping, HLA sequence-based typing
Tissue typing (การทดสอบความเข้ากันของเนื้อเยื่อ); Histocompatibility testing
White Blood Cell Count (การตรวจนับเม็ดเลือดขาว), Blood Typing, Antibody Tests, HLA-B27
เพื่อจำแนกชนิดของยีนและแอนติเจนบนเม็ดเลือดขาวที่แต่ละบุคคลได้รับถ่ายทอดมาทางพันธุกรรม โดยหลักการแล้วทำเพื่อตรวจจับคู่ผู้บริจาคกับผู้รับอวัยวะและการปลูกถ่ายไขกระดูก จุดประสงค์หลักของการตรวจ HLA นั้นคือ เพื่อจับคู่ในการปลูกถ่ายอวัยวะและเนื้อเยื่อ ของผู้รับกับผู้บริจาค ซึ่งการปลูกถ่ายอวัยวะที่ต่างกันจะต้องใช้ระดับการเข้าคู่ระหว่างผู้บริจาคและผุ้รับที่ไม่เหมือน กัน และเป็นตัวกำหนดว่าต้องทดสอบ HLA แบบไหนและต้องจับคู่ยีนของ HLA ชุดใด
การตรวจ HLA ตามปกติประกอบด้วย การตรวจความเข้ากันได้ใน 3 ส่วนคือ
ในบางครั้งการตรวจยีน HLA จะใช้เพื่อวินิจฉัยโรคเกี่ยวกับภูมิคุ้มกันต่อต้านตัวเอง (autoimmune diseases) ระบบ HLA เป็นหนึ่งในกลไกที่เกี่ยวกับการจดจำแอนติเจนของตัวเองและ ของสิ่งแปลกปลอมของร่างกายและภูมิคุ้มกันที่ตอบสนองต่อสารแปลกปลอม โดยบางครั้งร่างกายมี การสร้างภูมิคุ้มกันต่อต้านเซลล์ของตัวเองโดยการสร้างแอนติบอดีที่เรียกว่า ออโตแอนติบอดี (autoantibodies) อัลลีลบางตัวของยีนของ HLA เกี่ยวข้องกับขบวนการบางอย่างในระบบภูมิคุ้มกัน ต่อต้านตนเองเหล่านี้
เกือบทั้งหมดทำก่อนการเลือกผู้บริจาคอวัยวะหรือไขกระดูกที่เหมาะสมกับผู้รับ สำหรับผู้รับการปลูกถ่าย การตรวจ HLA และแอนติบอดีโดยทั่วไปจะทำในครั้งแรก เมื่อตัดสินใจแน่ว่าต้องทำ การเปลี่ยนถ่ายอวัยวะหรือปลูกถ่ายไขกระดูก แต่สำหรับผู้รับการปลูกถ่ายไขกระดูกอาจไม่ต้องตรวจ แอนติบอดี ผลการตรวจ HLA จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงตามระยะเวลา
การตรวจแอนติบอดีต่อ HLA อาจทำเป็นครั้งคราวและหลังเหตุการณ์บางอย่างเช่น การ ตั้งครรภ์หรือการถ่ายเลือดเพื่อตรวจดูว่าผู้รับมีการสร้างแอนติบอดีเพิ่มขึ้นอีกหรือไม่ บางครั้งมีการสร้างแอนติบอดีเพิ่มขึ้นในผู้ที่มักจะต้องรับเลือดหรือเกร็ดเลือด การติดตามเป็นระยะจึงอาจเป็นสิ่งจำเป็นการตรวจแอนติบอดีต่อ HLA ต้องทำหลังการปลูกถ่ายด้วยเพื่อตรวจดูว่าผู้รับมีการสร้างแอนติบอดีต่ออวัยวะของผู้บริจาคที่เปลี่ยนถ่ายหรือไม่ การตรวจพบแอนติบอดีต่อแอนติเจนของผู้บริจาคร่วมกับการประเมินอื่นๆเช่น การตรวจชิ้นเนื้อเยื่อจากอวัยวะที่ปลูกถ่าย อาจบ่งชึ้ว่าผู้รับมีการต่อต้านอวัยวะที่ได้รับการปลูกถ่ายมา
สำหรับผู้บริจาค การตรวจ HLA ในสมาชิกครอบครัวเมื่อมีการสมัครใจจะบริจาค เพื่อตรวจดูการเข้ากันได้กับญาติที่ต้องการไต ตับ ปอด ไขกระดูก หรือการปลูกถ่ายอื่นๆ นอกจากนั้นมีการตรวจ HLA ในผู้ที่ไม่ใช่ญาติแต่ต้องการลงทะเบียนเป็นผู้บริจาคไขกระดูก
หากเป็นอวัยวะที่มาจากผู้บริจาคที่เสียชีวิต การตรวจ HLA เพื่อดูการเข้ากันได้กับผู้รับต้องทำอย่างรวดเร็วที่สุด เวลาในการตรวจที่มีสำหรับการรับประกันความมีชีวิตของอวัยวะหรือเนื้อเยื่อจะมีตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงจนถึงวันหรือสองวัน
การตรวจความเข้ากันได้จะใช้เมื่อพบผู้บริจาคที่เหมาะสมจากการดูผลตรวจชนิดของ HLA แล้ว และอาจทำก่อนการปลูกถ่ายอวัยวะเพื่อยืนยันว่าไม่มีการไม่เข้ากัน ในกรณีของการปลูกถ่ายจากผู้บริจาคที่มีชีวิตอยู่ การตรวจความเข้ากันได้มักจะทำมากกว่าหนึ่งครั้ง นั่นคือเมื่อพบผู้บริจาคที่เหมาะสมแล้วตรวจอีกครั้งทันทีในช่วงก่อนที่จะทำการปลูกถ่าย
เลือดที่เจาะจากเส้นเลือดดำที่แขน บางครั้งสำหรับการตรวจ HLA อาจใช้การขูดกระพุ้งแก้มด้านในก็ได้
การตรวจ HLA สำหรับความเข้ากันสำหรับการปลูกถ่ายอวัยวะและเนื้อเยื่อจะรู้ชนิดของแอนติเจนของ MHC ยีนและ/หรือแอนติเจนของผู้รับจะถูกเปรียบเทียบกับของผู้บริจาค ผลจะบ่งบอกว่ามีจำนวนแอนติเจนที่เข้ากันและจำนวนที่ไม่เข้ากันเท่าใด หากมีจำนวนที่เข้ากันมากเท่าใดโอกาสที่การปลูกถ่ายจะสำเร็จก็มากเท่านั้น หากไม่มีแอนติเจนที่ตรงกันเลยบ่งชี้ว่าผู้รับจะต่อต้านอวัยวะหรือเนื้อเยื่อของผู้บริจาค
การตรวจไม่พบแอนติบอดีต่อ HLA ของผู้บริจาคเป็นสิ่งสำคัญมาก การจับคู่ผู้บริจาคกับผู้รับที่มีการสร้างแอนติบอดีต้องพิจารณาอย่างระมัดระวัง เพราะหากผู้รับมีแอนติบอดีมากเท่าไหร่โอกาสที่จะต่อต้านการปลูกถ่ายก็จะมากขึ้นเท่านั้น
ผลบวกในการตรวจการเข้ากันได้โดยปกติจะแปลผลว่าเป็นการปลูกถ่ายที่มีโอกาสเสี่ยงสูง ผู้รับเหล่านี้จะมีโอกาสเสี่ยงสูงที่ร่างกายจะต่อต้านอวัยวะที่ปลูกถ่ายซึ่งอาจจะดูแลรักษาได้หรือไม่ ได้ด้วยยากดภูมิคุ้มกันหลากหลายชนิด
ห้องปฎิบัติการธนาคารเลือด (เฉพาะบางแห่งเท่านั้น)