คำอธิบายพอสังเขป

ยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) ใช้เพื่อเสริมแคลเซียม, ธาตุเหล็ก และสังกะสี สำหรับผู้ที่มีภาวะขาดแคลเซียม, ธาตุเหล็ก และสังกะสี หรือมีความเสี่ยงในการขาด เช่น ผู้ที่ได้รับสารเหล่านี้จากอาหารที่รับประทานตามปกติไม่เพียงพอ

แพทย์อาจสั่งใช้ยานี้เพื่อรักษาโรคหรืออาการอื่นที่นอกเหนือจากนี้ ควรสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมจากแพทย์และเภสัชกร

แคลเซียมมีความจำเป็นในการทำให้กระดูกแข็งแรง และมีความจำเป็นสำหรับการทำงานของหัวใจ กล้ามเนื้อ และระบบประสาท กระดูกเป็นแหล่งเก็บแคลเซียมในร่างกาย โดยกระดูกจะปล่อยแคลเซียมออกไปในกระแสเลือดอย่างต่อเนื่อง เมื่อในเลือดมีแคลเซียมไม่เพียงพอที่จะใช้ในการทำงานของหัวใจและอวัยวะต่าง ๆ ก็จะมีการดึงแคลเซียมออกมาจากกระดูก และเมื่อรับประทานอาหารที่มีแคลเซียม แคลเซียมจะไปสะสมอยู่ที่กระดูก เพื่อให้เกิดการสมดุลของแคลเซียมที่กระดูกและในเลือด หากร่างกายได้รับแคลเซียมไม่เพียงพอก็จะทำให้เกิดโรคกระดูกพรุนได้

สตรีมีครรภ์, ผู้ให้นมบุตร, เด็ก และวัยรุ่นอาจต้องการแคลเซียมมากกว่าที่ได้รับจากอาหารตามปกติ ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนอาจได้รับแคลเซียมเสริมเพื่อป้องกันภาวะกระดูกพรุน (osteoporosis) ซึ่งทำให้กระดูกหักได้ง่าย ภาวะกระดูกพรุนในผู้หญิงที่หมดประจำเดือนเกิดจากปริมาณฮอร์โมนเอสโทรเจนที่รังไข่ผลิตได้น้อยลงและทำให้กระดูกบางลง อย่างไรก็ตามการรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมต่ำในวัยเด็กและวัยรุ่นยิ่งเพิ่มความเสี่ยงในการทำให้เกิดภาวะกระดูกพรุนได้มากขึ้น

สำหรับเฟอรัสฟูมาเรตเป็นเกลือของธาตุเหล็ก ร่างกายต้องการธาตุเหล็กเพื่อสร้างเม็ดเลือดแดง หากได้รับธาตุเหล็กไม่เพียงพอ จะทำให้เกิดภาวะเลือดจาง อย่างไรก็ตาม มีบางภาวะที่อาจเพิ่มความต้องการธาตุเหล็ก เช่น มีเลือดออก, ผู้ที่ต้องล้างไต หรือเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับลำไส้หรือกระเพาะอาหาร

สังกะสีมีความสำคัญสำหรับการเจริญเติบโต ทำให้มีความสมบูรณ์ของผิวหนัง (skin integrity) ช่วยซ่อมแซมบาดแผล (wound healing) และเสริมภูมิคุ้มกัน การขาดสังกะสีจะทำให้การเจริญเติบโตช้าลง, การเจริญทางเพศช้าลง, ผมร่วง, ตามองไม่เห็นในเวลากลางคืน, แผลหายช้า, การรับรู้เกี่ยวกับรสและกลิ่นลดลง และภูมิคุ้มกันบกพร่อง

ก่อนการใช้ยา

การแพ้ยา

โปรดแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านเคยมีอาการผิดปกติใดๆ หรือมีประวัติการแพ้แคลเซียม (calcium) หรือ เฟอรรัสฟูมาเรต (ferrous fumarate) หรือ สังกะสี (zinc) หรือส่วนประกอบใด ๆ ในยาเหล่านี้ รวมทั้งการมีประวัติเคยแพ้สารอื่นๆ เช่น อาหาร สารกันเสียหรือสี เป็นต้น

อาหารและเครื่องดื่มที่ต้องระวัง

• อย่ารับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีแคลเซียม หรือรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูงในปริมาณมาก ๆ เช่น นม เนย โยเกิรต์ เพราะอาจทำให้ระดับแคลเซียมในเลือดสูงได้
• อย่ารับประทานยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี ภายใน 1 – 2 ชั่วโมงหลังจากรับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์สูงในปริมาณมาก ๆ เช่น ขนมปังผสมธัญญพืช ข้าวกล้อง รวมทั้งผลไม้สดที่มีเส้นใยมาก เพราะทำให้การดูดซึมแคลเซียม, ธาตุเหล็ก และสังกะสีเข้าสู่ร่างกายลดลง
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ การดื่มเหล้าและกาแฟในปริมาณมาก (มากกว่า 8 แก้วต่อวัน) เพราะอาจลดการดูดซึมแคลเซียม

ตั้งครรภ์

ไม่มีข้อมูลการจัดยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) ว่าอยู่ในประเภทใดของการจัดกลุ่มยาที่มีผลต่อสตรีมีครรภ์ (pregnancy category)

สตรีมีครรภ์จำเป็นต้องได้รับแคลเซียม, ธาตุเหล็กและสังกะสีอย่างเพียงพอ เพราะมีความจำเป็นสำหรับการเจริญของทารกในครรภ์ อย่างไรก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี ในปริมาณมากในระหว่างมีครรภ์ เพราะอาจเป็นอันตรายต่อทั้งแม่ และ/หรือ ทารกในครรภ์

กำลังให้นมบุตร

สตรีกำลังให้นมบุตรต้องได้รับแคลเซียม, ธาตุเหล็กและสังกะสีอย่างเพียงพอ เพราะมีความจำเป็นสำหรับการเจริญของทารกที่ดื่มนม อย่างไรก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) ในปริมาณมากในระหว่างให้นมบุตร เพราะอาจเป็นอันตรายต่อทั้งแม่ และ/หรือ ทารกที่ดื่มนม

เด็ก

ไม่มีรายงานว่าพบปัญหาใด ๆ ในเด็กที่รับประทานยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) ตามปริมาณแคลเซียม, ธาตุเหล็กและสังกะสีที่ควรได้รับตามปกติต่อวัน

ผู้สูงอายุ

ไม่มีรายงานว่าพบปัญหาใด ๆ ในผู้สูงอายุที่รับประทานยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) หากได้รับตามปริมาณแคลเซียม, ธาตุเหล็กและสังกะสีที่ควรได้รับตามปกติต่อวัน ผู้สูงอายุควรได้รับแคลเซียมในอาหารอย่างเพียงพอทุกวัน ผู้สูงอายุบางรายอาจต้องได้รับแคลเซียมในปริมาณสูงขึ้น เช่น ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนมีความต้องการแคลเซียมสูงกว่าคนหนุ่มสาว

ยาอื่นที่ใช้อยู่

**ถึงแม้ว่ายาบางอย่างไม่ควรใช้ร่วมกัน ในบางกรณีที่จำเป็นอาจใช้ร่วมกันได้ถึงแม้ว่าอันตรกิริยาอาจเกิดขึ้นก็ตาม โดยแพทย์อาจปรับเปลี่ยนขนาดยาหรืออาจมีข้อควรระวังอื่นๆ ที่จำเป็น เมื่อท่านต้องการจะรับประทานยาที่มีสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) ท่านต้องแจ้งบุคลากรทางการแพทย์ หากท่านกำลังใช้ยาต่อไปนี้ **

ก. ยาที่แคลเซียม, เฟอรัสฟูมาเรตและสังกะสีมีผลรบกวนการดูดซึม ทำให้ยาถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดลดลง และลดผลการรักษาได้ เช่น

• ยาต้านเชื้อแบคทีเรียกลุ่มฟลูออโรควิโนโลน เช่น อีนอกซาซิน (enoxacin), ซิโพรฟลอกซาซิน (ciprofloxacin), โลมีฟลอกซาซิน (lomefloxacin), ลีโวฟลอกซาซิน (levofloxacin),นอร์ฟลอกซาซิน (norfloxacin), โอฟลอกซาซิน (ofloxacin), สปาร์ฟลอกซาซิน (sparfloxacin)
• ยาต้านเชื้อแบคทีเรียกลุ่มเททราไซคลีนชนิดรับประทาน
• ยาต้านเชื้อรากลุ่มอิมิดาโซล (imidazoles) เช่น คีโทโคนาโซล (ketoconazole), ฟลูโคนาโซล (fluconazole), อิทราโคนาโซล (itraconazole)
• ดิจอกซิน (digoxin)
• เอทิโดรเนต (etidronate)
• ไอโซไนอาซิด (Isoniazid)
• เฟนิทอยน์ (phenytoin)

หากจำเป็นต้องใช้ร่วมกันควรรับประทานยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี ห่างจากการรับประทานยาเหล่านี้อย่างน้อย 2 ชั่วโมง ยกเว้น ไอโซไนอาซิด (isoniazid) อาจรับประทานห่างจากยานี้อย่างน้อย 1 ชั่วโมง

ข. ยาที่แคลเซียมอาจลดผลของยา

• เซลลูโลสโซเดียมฟอสเฟต (cellulose sodium phosphate)

ค. ยาที่หากใช้ร่วมกับยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี จะทำให้มีระดับแคลเซียมในเลือดสูงและทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ที่เป็นอันตรายได้

• ยาอื่นที่ประกอบด้วยแคลเซียม, ธาตุเหล็ก หรือสังกะสี

ภาวะโรคร่วม

ปัญหาความเจ็บป่วยอื่นที่ท่านเป็นอยู่อาจส่งผลต่อการใช้ยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) ท่านควรแจ้งบุคลากรทางการแพทย์หากท่านมีสภาวะเหล่านี้ร่วมด้วย เช่น

• ท้องผูก หรือ
• มีปัญหาเกี่ยวกับกระเพาะหรือลำไส้ หรือ
• ระดับแคลเซียมในเลือดสูง (hypercalcemia) หรือ
• แคลเซียมในปัสสาวะสูง (hypercalciuria) หรือ
• โรคไต อาจทำให้ระดับแคลเซียมเลือดสูง ซึ่ง อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ที่รุนแรงในผู้เป็นโรคไต หรือ
• โรคซาร์คอยด์ (sarcoidosis) แคลเซียมอาจทำให้ไตผิดปกติหรือมีระดับแคลเซียมในเลือดสูงในผู้ป่วยโรคนี้ หรือ
• ต่อมพาราไทรอยด์ทำงานมากกว่าปกติ (hyperparathyroidism) การได้รับแคลเซียมในผู้ป่วยกลุ่มนี้อาจทำให้มีระดับแคลเซียมในเลือดสูง
• ผู้ที่มีภาวะขาดสารทองแดง เพราะการได้รับสังกะสีมากไปอาจเหนี่ยวนำให้ภาวะนี้รุนแรงขึ้น

การใช้ที่ถูกต้อง

ยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) มีจำหน่ายในรูปแบบยาเม็ดเคี้ยว ให้ใช้ตามคำแนะนำตามฉลากยา หรือใช้ตามแนวทางทั่วไป ดังนี้

• เคี้ยวยาให้ละเอียดก่อนกลืน อย่ากลืนยาทั้งเม็ด อาจบดยา หรือผสมยาในอาหารได้
• ควรเคี้ยวยาพร้อมอาหารหรือหลังอาหารทันที แต่หากรับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์สูงในปริมาณมาก ๆเช่น ขนมปังผสมธัญญพืช, ข้าวกล้อง รวมทั้งผักและผลไม้สดที่มีเส้นใยมาก ให้รับประทานยานี้หลังจากรับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์สูง 1-2 ชั่วโมง เพราะอาหารเหล่านี้ทำให้การดูดซึมแคลเซียม, ธาตุเหล็ก และสังกะสีเข้าสู่ร่างกายลดลง
• ควรดื่มน้ำประมาณ 1 แก้ว (ประมาณ 250 ซีซี) หลังจากรับประทานยานี้ ควรดื่มน้ำวันละหลาย ๆ แก้ว เพื่อลดอาการท้องผูกจากแคลเซียม ยกเว้นผู้ป่วยโรคไตซึ่งต้องจำกัดการดื่มน้ำ
• ถ้าต้องรับประทานยาวันละมากกว่าหนึ่งครั้ง ให้เว้นระยะห่างของช่วงการรับประทานยาแต่ละมื้อให้ใกล้เคียงกัน เว้นแต่แพทย์จะสั่งเป็นอย่างอื่น

ขนาดยา

ขนาดยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) อาจแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย ควรใช้ยาตามแพทย์สั่งหรือเภสัชกรแนะนำหรือตามที่ระบุไว้บนฉลากยา

เมื่อลืมใช้ยา

หากท่านลืมรับประทานยาให้รีบรับประทานทันทีที่นึกได้ ถ้าใกล้ถึงมื้อต่อไปให้ข้ามมื้อที่ลืมและรับประทานยาต่อในมื้อถัดไปในขนาดยาปกติ โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่า

การเก็บรักษา

• เก็บให้พ้นมือเด็ก
• เก็บให้ห่างจากความร้อนและหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดดโดยตรง
• ห้ามเก็บยาไว้ในห้องน้ำ ใกล้อ่างล้างมือหรือที่ชื้น เนื่องจากความร้อนหรือความชื้นอาจเป็นสาเหตุให้ยาเสื่อมคุณภาพ
• ทิ้งยาเมื่อยาหมดอายุ

ข้อควรระวัง

• ในกรณีที่แพทย์สั่งให้ท่านรับประทานยาสูตรผสมระหว่างแคลเซียมคาร์บอเนต, เฟอรรัสฟูมาเรต และสังกะสี ชนิดอื่น (calcium carbonate, ferrous fumarate and zinc) ในปริมาณสูงหรือต้องรับยาเป็นเวลานาน แพทย์อาจนัดให้ท่านไปตรวจร่างกายเป็นระยะเพื่อให้แน่ใจว่าใช้ยาได้ผลและไม่ทำให้เกิดผลข้างเคียงจากยา
• ยานี้อาจรบกวนผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการบางอย่าง เช่น การตรวจเลือดในอุจจาระ ควรแจ้งให้แพทย์และเทคนิคการแพทย์ทราบว่าท่านกำลังใช้ยานี้อยู่

อาการไม่พึงประสงค์

ยาอาจทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์บางอย่างที่ไม่ต้องการ ซึ่งอาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดกับผู้ใช้ยาทุกราย ยานี้อาจทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์มากขึ้น ในกรณีที่ใช้ยามากเกินไป นานเกินไป หรือ ใช้ในผู้ที่เป็นโรคไต และหากเกิดอาการไม่พึงประสงค์ขึ้นควรได้รับการรักษาที่เหมาะสม

ก. ควรพบแพทย์ทันที หากมีอาการไม่พึงประสงค์ต่อไปนี้

• หนาวสั่น
• มีไข้
• ท้องผูกรุนแรงหรือต่อเนื่อง
• ปวดเกร็งในท้อง
• ปัสสาวะลำบากหรือปวดเวลาถ่ายปัสสาวะ
• ปวดปัสสาวะแบบเฉียบพลันบ่อยๆ
• ปวดหัวแบบต่อเนื่อง
• กระสับกระส่าย
• หายใจช้าลง
• ความรู้สึกในการรับรสผิดปกติ
• มีแผลเปื่อยหรือเจ็บในปากหรือคอไม่ยอมหาย
• เจ็บคอ
• ง่วงซึม
• จิตใจซึมเศร้า
• หัวใจเต้นอ่อนลง เร็วขึ้น หรือไม่สม่ำเสมอ
• เหนื่อยอ่อนหรืออ่อนเพลียมากผิดปกติ
• ปากแห้ง กระหายน้ำ
• ผิวหนังซีดหรือเย็นชื้น
• เบื่ออาหาร
• ง่วงซึมหรือมึนงง
• สับสน
• เพ้อ
• ไม่รู้สึกตัว
• ชัก

ข. อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ อาจเกิดขึ้นได้โดยไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษา อาการไม่พึงประสงค์เหล่านี้จะหายไปในระหว่างการรักษาเนื่องจากร่างกายจะปรับตัว เข้ากับยา ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรถ้าอาการไม่พึงประสงค์เหล่านี้เกิดขึ้นติดต่อกันนาน หรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของท่าน

พบบ่อย

• คลื่นไส้ไม่รุนแรง
• ท้องผูกไม่รุนแรง
• ท้องอืด
• มีแก๊สในกระเพาะ
• อุจจาระ หรือปัสสาวะ มีสีดำหรือคล้ำขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งปกติที่เกิดจากการเปลี่ยนสีของธาตุเหล็กที่ไม่ถูกดูดซึม

กลุ่มยา

ยานี้จัดอยู่ในกลุ่มยาต่อไปนี้

• Calcium, oral
• Calcium with Other Mineral Supplements

ยาที่เกี่ยวข้อง

ยานี้เกี่ยวข้องกับยาต่อไปนี้

Calcium acetate, Calcium carbonate, Calcium carbonate and Calcium gluconolactate or Calcium lactate-gluconate, Calcium carbonate and Vitamin C, Calcium carbonate and Vitamin D2 (Ergocalciferol or Calciferol), Calcium carbonate and Vitamin D3 (Colecalciferol), Calcium carbonate, Calcium gluconate and Calcium lactate, Calcium carbonate, Calcium gluconate, Calcium citrate and Vitamin D3 (Colecalciferol), Calcium carbonate, Calcium lactate-gluconate and Vitamin C, Calcium carbonate, Magnesium sulfate and Zinc sulfate, Calcium carbonate, Tribasic calcium phosphate, Calcium fluoride, Magnesium hydroxide, Vitamin D3 (Colecalciferol), Calcium carbonate, Tribasic calcium phosphate, Magnesium hydroxide, Calcium carbonate, Vitamin D, Vitamin C and Vitamin B6, Calcium carbonate, Vitamin D3 (Colecalciferol), Magnesium, Zinc, Boron, Copper, Manganese , Calcium citrate and Vitamin D3 (Colecalciferol), Calcium citrate or Calcium citrate tetrahydrate, Calcium gluconate, Calcium lactate

แหล่งอ้างอิง

1. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา แสดงรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ ประเภททะเบียน ยามนุษย์ผลิตภายในประเทศ ... Available at: www2.fda.moph.go.th/.../dgexp111.asp?... Access date: March 19, 2010.
2. Anderson PO, Knoben JE, Troutman EG. Handbook of Clinical Drug Data. 10th ed. McGraw-Hill, Medical Publishing Division, New York. 2002: 619-621; 734-737.
3. British Medical Association and Royal Pharmaceutical Society of Great Britain. British National Formulary. 50th ed. (September, 2005) BMJ Publishing Group Ltd., London, 484-485, 491-492.
4. CPM medica. MIMS Thailand Online. Available at http://www.mims.com. Access Date: 21 March, 2010.
5. MedlinePlus Trusted Health Information for You. Antacids (oral). Available at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/drug_Aa.html. Access Date: March 17, 2005.
6. MedlinePlus Trusted Health Information for You. Calcium Supplements. Available at www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a601013.html Access Date: March 21, 2010.
7. MedlinePlus Trusted Health Information for You. Iron supplements (systemic). Available at www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a601013.html Access Date: March 21, 2010.
8. MedlinePlus Trusted Health Information for You. Vitamin D and related compounds (systemic). Available at www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a601013.html Access Date: March 21, 2010.
9. MedlinePlus Trusted Health Information for You. Zinc supplements (systemic).Available at www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a601013.html Access Date: March 21, 2010.
10. Sweetman SC, Martindale: The complete drug reference 34th ed,, 2005, Pharmaceutical press, p.1226.